Жергілікті Әдеп жөніндегі комиссия
Жергілікті этикалық комиссия пациенттер мен зерттеушілердің құқықтарын, қауіпсіздігін қорғау, Жергілікті деңгейде клиникалық зерттеулер жүргізу кезінде гуманизм, адамгершілік және биомедициналық этика ережелерінің сақталуын бақылау мақсатында құрылған консультативтік-кеңесші орган болып табылады.
Әдеп жөніндегі жергілікті комиссия ұлттық заңнамаға: Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, кодекстің 10-бабының 9) тармақшасына сәйкес тиісті фармацевтикалық практика стандарттарына, биомедициналық зерттеулер жүргізу қағидаларына және Кодекстің 227-бабының 10-тармағына сәйкес зерттеу орталықтарына қойылатын талаптарға, диагностиканың жаңа әдістерін қолдануға сәйкес жұмыс істейді Кодекстің 227-бабының 11-тармағына сәйкес емдеу және медициналық оңалту, Кодекстің 238-бабының 6-тармағына сәйкес дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға клиникалық зерттеулер жүргізу, клиникалық базаларға қойылатын талаптар. Этикалық комиссия өз жұмысында бағалау, ұсынымдар мен шешімдер кезінде этика жөніндегі халықаралық нұсқаулықтарды (Еуропа Кеңесінің Адам құқықтары және биомедицина жөніндегі конвенциясын) да ескереді, этика жөніндегі комитеттерге ұсынымдар негізінде өзінің стандартты жұмыс рәсімдерін әзірлейді (Женева, ДДҰ, 2000 және ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің этика жөніндегі комитеттерінің форумы (ФКЭСНГ) және зерттеулердің барлық қатысушылары үшін кепілдіктерді сақтау бойынша халықаралық талаптарды орындау.
ЖЭК мақсаты мен міндеттері
Әдеп мәселелері жөніндегі комиссияның (бұдан әрі — ЖЭК) мақсаты — зерттеуге қатысушылардың қадір-қасиетін, негізгі құқықтарын, қауіпсіздігі мен әл-ауқатын құрметтеу мен қорғауды қамтамасыз ету мақсатында субъектілер ретінде адамдардың қатысуымен биомедициналық зерттеулерге тәуелсіз сараптама және қадағалау жүргізу.
Комиссияның негізгі міндеттері:
- Зерттеуді жоспарлау және жүргізу кезеңдерінде адам құқықтарының қауіпсіздігі мен сақталуын тәуелсіз бағалау;
- Зерттеуге қатысты ақпараттың құпиялылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- Тәуелсіз сараптама жүргізу, зерттеу құжаттарына шолу жасау;
- Биомедициналық зерттеу бағдарламасының тиісті клиникалық және ғылыми практика стандарттарына, сондай-ақ зерттеушілердің біліктілігіне және осы зерттеуді жүргізетін денсаулық сақтау ұйымының техникалық жабдықталуына сәйкестігін бағалау;
- Клиникалық зерттеулер жүргізу кезінде "ҰҒМО" АҚ халықаралық және ұлттық этикалық нормаларының, қағидалары мен рәсімдерінің сақталуын бағалау;
- Пациенттер үшін салыстырмалы қауіптер мен артықшылықтарды салыстыру;
- Биологиялық және медициналық этика мәселелері бойынша құжаттарды әзірлеуге қатысу
Әдеп жөніндегі жергілікті комиссияның сарапшылары "ҰҒМО" АҚ Ғылыми кеңесінің 2026 жылғы 23 ақпандағы шешімімен келесі құрамда бекітілді:
1) | Шаймарданова Г.М. | Комиссия төрағасы, электрондық микроскопия секторының жетекшісі. |
2) | Бисенова Н.М. | Комиссия төрағасының орынбасары, микробиологиялық зертхана жетекшісі. |
3) | Батырбек Н.К. | Жауапты хатшы, ғылыми және инновациялық менеджмент бөлімінің маманы. |
4) | Досатаева Г.С. | оғары оқу орнынан кейінгі білім беру бөлімінің басшысы, |
5) | Ганина А. М. | жасушалық технологиялар және трансплантациялар бөлімінің жетекшісі; |
6) | Лукин О. Н. | биомедициналық зерттеулердің ғылыми стратегиялары секторының жетекшісі; |
7) | Атабаева А.К. | іс жүргізу бөлімінің басшысы; |
8) | Козина Л. В | орталық ғылыми-зерттеу зертханасының жетекшісі |
9) | Төлегенұлы А. | жүрек институтының директоры; |
10) | Советов Д. К. | заңгер |
11) | Гаипов А. Э. | Назарбаев Университетінің Медицина мектебінің профессоры, сыртқы сарапшы. |
Комиссия өз қызметінде:
Қазақстан Республикасының заңдары мен
- Қазақстан Республикасының Конституциясы
- Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы
- Тиісті фармацевтикалық практикаларды бекіту туралы
Нормативтік құқықтық актілерін басшылыққа алады
- Хельсинкская декларация Всемирной медицинской ассоциации «Этические принципы проведения медицинских исследований с участием человека в качестве субъекта»;
- Руководство ВОЗ для работы комитетов по этике, проводящих экспертизу биомедицинских исследований TDR/PRD/ETHICS/2000.1;
- Руководство CIOMS «Международные этические руководящие принципы для исследований в области здоровья с участием людей»;
- Report of CIOMS Working Group VI «Management of Safety Information from Clinical Trials»;
- Руководство CIOMS «International Ethical Guidelines for Epidemiological Studies»;
- Руководство CIOMS «International guidelines for ethical review of epidemiological studies»
- ICH GCP Good Clinical Practice;
- Конвенция о правах человека и биомедицине (1997 г.);
- Европейской Конвенцией по защите прав позвоночных животных, используемых в экспериментальных и других научных целях (1986 г.).